Camerabeveiliging op de werkvloer – Waar je rekening mee moet houden

Camerabeveiliging werkvloerCamerabeveiliging op de werkvloer is bij wet geregeld. Er is sprake van ‘verwerking van persoonsgegevens’ zoals bedoeld in de huidige Wet Bescherming Persoonsgegevens (‘WBP’). Deze wet wordt overigens per 25 mei 2018 vervangen door de Algemene Verordening Gegevensverwerking (‘AVG’), waarna een aantal zaken eenvoudiger worden voor de ondernemer of persoon die gegevensverwerking toepast. Overigens betekent dit niet dat de regelgeving ruimer wordt of er meer is toegestaan. De Autoriteit Persoonsgegevens heeft op haar website veel informatie staan over deze aanstaande wijzigingen.

Een korte samenvatting:

Camerabeveiliging op straat, in winkels, bedrijven, huizen en andere locaties is inmiddels een normaal verschijnsel. Meestal is de camerabeveiliging aangekondigd, maar soms vindt dit in het geheim plaats. De wet stelt hier echter grenzen. Filmen of fotograferen op een voor het publiek toegankelijke plaats mag, maar dan moet de aanwezigheid van camera’s wel duidelijk worden gecommuniceerd. In besloten ruimtes – zoals op het werk – mogen mensen in beginsel niet worden gefilmd.

Dit is alleen toegestaan als er een goede reden is én er geen geschikte alternatieve maatregelen te bedenken zijn. Maar ook dan moet het expliciet worden aangekondigd. Als dit niet gebeurd, is er sprake van privacyschending. Er moet bovendien een ‘gerechtvaardigd belang’ zijn voor camerabeveiliging. Als ‘gerechtvaardigd belang’ geldt bijvoorbeeld het voorkomen van diefstal, het beschermen van werknemers en/of bezoekers of het (kunnen) onderzoeken van incidenten. Camerabeveiliging moet deel uitmaken van het totaalpakket aan maatregelen, en mag dus geen op zich staande beveiligingsmethode zijn. Bij grotere ondernemingen moet camerabeveiliging (óók verborgen camerabeveiliging!) worden gemeld bij en goedgekeurd door de Ondernemingsraad.

Waarschuwen verplicht bij camerabeveiliging

Filmen in een openbare ruimte zonder aankondiging is verboden en dus strafbaar. Onder openbare ruimte vallen alle voor het publiek opengestelde ruimtes, waaronder ook privé-eigendommen zoals winkels, horecagelegenheden, bedrijfsparkeerplaatsen, casino’s en zwembaden. Bezoekers of passanten van deze opengestelde ruimtes moeten kunnen weten dat ze gefilmd kunnen worden.

Vaak worden er borden bij de ingang geplaatst om de camerabeveiliging aan te kondigen. Ook hangen tegenwoordig veel winkels een confrontatiemonitor op, direct na de ingang, waarop de camerabeelden zichtbaar zijn. Anderen monteren een voor iedere passant duidelijk zichtbare camera. Ook dat is voldoende om als aankondiging te dienen, al verdient een waarschuwingsbord aanbeveling. Een andere manier om de camerabeveiliging te communiceren, is dit mee te delen op een uitnodiging of ticket, bij evenementen bijvoorbeeld.

Gegevensverwerking bij camerabeveiliging

Bij de inzet van camerabeveiliging worden regelmatig persoonsgegevens verwerkt. Verwerking van persoonsgegevens valt vanaf 25 mei 2018 onder de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). De AVG vervangt per die datum de huidige privacywet in Nederland: De Wet Bescherming Persoonsgegevens. De toezichthoudende autoriteit in Nederland blijft de Autoriteit Persoonsgegevens.

Organisaties hoeven de verwerking van persoonsgegevens vanaf de datum van inwerkingtreding van de AVG niet meer te melden bij de Autoriteit Persoonsgegevens, maar hebben een documentatieplicht. Dit houdt in dat organisaties op verzoek van de Autoriteit Persoonsgegevens met documenten (een register van verwerkingen) aan moeten kunnen tonen dat zij voldoen aan de privacy regelgeving. Daarnaast vraagt de Autoriteit om de risico’s van genoemde gegevensverwerkingen in kaart te brengen en passende maatregelen hierop te nemen. Ook kan het voor een onderneming verplicht zijn een functionaris voor gegevensbescherming  (‘FG’) aan te stellen.

Verplicht bijhouden register

(ook als je al een bestaand camerasysteem hebt!)

Als eigenaar van een camerasysteem bent je vanaf de invoering van de AVG verplicht een register bij te houden met alle activiteiten waarbij persoonsgegevens worden verwerkt. Onderstaande dient in ieder geval te worden opgenomen in dit register:

  • Contactgegevens verwerkende partij
  • Doel(en) van de verwerking van de persoonsgegevens
  • Een beschrijving van de categorie van wie persoonsgegevens worden verwerkt (betrokkenen)
  • Ontvangers van de persoonsgegevens (derden)
  • De termijn waarbinnen de gegevens worden bewaard en gewist
  • Een (algemene) beschrijving van genomen beveiligingsmaatregelen

Camerabeveiliging in besloten ruimtes

Voor het fotograferen of filmen in niet ‘voor het publiek toegankelijke ruimtes’, zoals een huis, tuin of op kantoor gelden strengere regels. Hier verwachten mensen privacy te hebben. Filmen of fotograferen is verboden tenzij dit is aangekondigd én er geen geschikt alternatief te bedenken is.

Het maakt daarbij niet uit of de camera ergens is opgehangen of door iemand wordt vastgehouden. Ook het in bezit hebben van een foto of film die op deze, verboden, manier is gemaakt, is dus verboden. Een werkplek is zo’n besloten omgeving waar niet zomaar gefilmd of gefotografeerd mag worden. De werkgever moet werknemers informeren over camerabeveiliging, bijvoorbeeld via het bedrijfsreglement, opgehangen bordjes of een sticker.

Het inzetten van een spy camera

Slechts in zeer uitzonderlijke gevallen mogen werkgevers spy camera’s (oftewel verborgen camera's) inzetten. Meestal hebben deze tot doel om werknemers te betrappen op onregelmatigheden. Er gelden dan drie belangrijke criteria:

  1. De werkgever mag alleen specifiek die werknemers filmen die mogelijk betrokken zijn. Dus niet preventief iedereen.
  2. De werkgever moet vooraf hebben gemeld dat er spy camera’s gebruikt kunnen worden. Hij hoeft niet te zeggen wanneer ze worden geïnstalleerd of waar ze komen te hangen. Dit melden kan bijvoorbeeld via een cameraprotocol.
  3. De inzet van verborgen camera’s moet proportioneel zijn. Er moeten geen andere mogelijkheden (zoals detectiepoortjes bij de personeelsuitgang) zijn om de onregelmatigheden aan te pakken.

De wet is hier streng, omdat toezicht met een spy camera een zware vorm van privacyschending is. Je moet dus kunnen laten zien dat je echt niet anders kunt dan deze ingrijpende maatregel in te voeren. Maar ook bij ‘gewoon’ camerabeveiliging geldt: houd je aan de geldende regels.

Gebruik als bewijs

Wat nu als illegaal verkregen beelden een misdrijf (bijvoorbeeld een inbraak of diefstal) laten zien? Veel mensen denken dat die beelden dan onbruikbaar zijn. Dit is onjuist. De Nederlandse politie mag dergelijke beelden gewoon gebruiken bij opsporing van strafbare feiten en ook een werkgever kan zulke beelden inzetten in bijvoorbeeld een ontslagprocedure. De maker van de beelden loopt echter wel het risico op een boete of zelfs een gevangenisstraf. De politie zelf mag als overheidsinstantie geen beelden gebruiken die onrechtmatig zijn verkregen door zelf opgehangen camera’s. Dit geldt ook voor opnames afkomstig van camera’s die op verzoek van de politie door burgers of een bedrijf zijn geplaatst.

Voor overheidsorganisaties gelden wat dat betreft strengere regels. Beelden die zijn verkregen via camerabeveiliging dat volgens de wet- en regelgeving is toegepast kunnen uiteraard ook als bewijs dienen. Een Particulier Onderzoeksbureau kan bijvoorbeeld door middel van verborgen camerabeveiliging interne diefstallen en de daarvoor verantwoordelijke(n) vastleggen, om vervolgens deze beelden te gebruiken voor de afronding van het onderzoek. Ook als de politie uiteindelijk niet in de kwestie gekend wordt. Vanzelfsprekend moet het Particulier Onderzoeksbureau hierbij aan alle verplichtingen voldoen. Interro Recherchediensten B.V. voldoet aan alle regels en is lid van de branchevereniging BPOB.

Als ondernemer camerabeveiliging inzetten? Voldoe aan alle regels.

Film alleen de werknemers die jij verdenkt van onregelmatigheden, zorg ervoor dat de inzet van verborgen camera's proportioneel is en meld je werknemers dat er verborgen camera's gebruikt kunnen worden. Dit laatste kun je doen door middel van een cameraprotocol.

Download hier gratis je voorbeeld cameraprotocol, vul de invulvelden in en zorg ervoor dat jij voldoet aan de gestelde regels.

Interessant voor jouw netwerk?

Ons nieuws blijven volgen?

Laat een reactie achter