Hoe herken je de (interne) fraudeur?

Interne fraudeHoe herken je de (interne) fraudeur?
Interne fraude. Het kan een onderneming (en de ondernemer) volledig ontwrichten. In veel van de onderzoeken die ik in de voorbije jaren heb mogen uitvoeren zag ik een opdrachtgever die tot op het bot geraakt was, gebroken was, gefrustreerd en ernstig teleurgesteld was. Natuurlijk: de materiële schade doet pijn, maar misschien nog wel erger: het door de fraudeur beschaamde vertrouwen. "Ik dacht hem goed te kennen". "Van háár had ik dat zeker niet verwacht!" Enkele opmerkingen die met regelmaat over de tafel kwamen.

De 'bijkomende schade' van een fraude is lastig in geld uit te drukken. Het hierboven geschetste vertrouwen dat beschadigd wordt is belangrijk, maar niet zelden blijkt een fraudegeval zijn weerslag te hebben op de totale organisatie. Personeelsleden gaan elkaar anders bekijken, gaan anders met situaties om, zijn minder onbevangen, minder 'zichzelf'.

Is fraude te voorkomen? Een voorzichtig 'ja' is het antwoord. Voorzichtig, omdat geen enkele organisatie waterdicht is, zo is het nu eenmaal. Wanneer mailaccounts van de Democratische Partij in de V.S. kort voor de verkiezingen gehackt kunnen worden, kan ook bij de ondernemer op de hoek een 'lek' zitten, of dat nu digitaal is of fysiek. Spijtig, maar het is zo. Wat kan een ondernemer dan doen om fraude te voorkomen? En hoe herken je de fraudeur binnen je organisatie? Als deze vraag simpel en eenduidig te beantwoorden was, zou ik u allen met dit antwoord willen helpen. Het is echter niet simpel en eenduidig, maar het recente KPMG-rapport (klik hier voor het rapport) biedt een beeld van de statistieken. KPMG onderzocht de achtergronden van 750 fraudegevallen in 81 landen, en analyseerde de profielen van de daders. Wat blijkt:

  • De daders worden jonger, en technologie speelt een steeds grotere rol. In Nederlandse fraudegevallen is de gemiddelde dader jonger dan 45 jaar. De lagere leeftijd lijkt (mede) tot gevolg te hebben dat technologie steeds vaker een instrument is dat bij fraude gebruikt wordt. In 25% van de fraudegevallen speelt technologie een rol. Valse facturen, vervalste emails en misbruik maken van toegang tot informatie zijn hier voorbeelden van.
  • De meeste fraudeurs zijn man (79%), maar internationaal is de vrouwelijke fraudeur aan een opmars bezig. Ten opzichte van 2010 is het aantal vrouwelijke fraudeurs gestegen van 13 naar 17%.
  • 35% van de fraudeurs bekleedt een 'senior' positie. Management en zelfs directie. De toegang tot alle bestanden biedt vaak ook gelegenheid systemen te manipuleren en/of omzeilen.
  • Interne controle ontbreekt vaak, procedures worden, áls ze al bestaan, nauwelijks gecontroleerd of nageleefd. De fraudeur krijgt hierdoor alle gelegenheid aan zijn ontstane behoefte te voldoen. Niet zelden zijn wijzigingen in de privé-situatie van een fraudeur oorzaak van het normafwijkend gedrag. Wijzigingen in de financiële huishouding, onverwachte grote kostenposten of 'gewoon' te dure hobby's: ze komen allemaal voorbij. Ook rancune naar de werkgever is een oorzaak voor fraude. In een recent onderzocht fraudegeval bleek een aantal medewerkers binnen een bedrijf een manier ontwikkeld te hebben om zichzelf financieel te verbeteren ten koste van de werkgever, met als reden het uitblijven van loonsverhoging waar men, als we de geïnterviewde fraudeurs mochten geloven, toch écht recht op had...

De zogenoemde AOIC (Administratieve Organisatie & Interne Controle) binnen een bedrijf dient op orde te zijn om de kansen op interne fraude te verkleinen. Door het vastleggen en opvolgen van interne procedures, maar zeker ook door de controle op de opvolging van deze procedures worden de risico's aanmerkelijk verkleind. Daarnaast speelt uiteraard screening een grote rol. Niet alleen pre-employment, maar ook in-employment screening, bijvoorbeeld bij tussentijdse wijziging van functies. Gesprekken met personeelsleden om aandacht te hebben en houden voor hun persoonlijke omstandigheden kan er voor zorgen dat signalen eerder worden opgepikt, en dat mogelijke fraudegevallen in de kiem worden gesmoord.

 

Interessant voor jouw netwerk?

Mijn nieuws blijven volgen?

Laat een reactie achter